Hoe Europa Zijn Meest Strategische Partnerschap in Zuidoost-Azië Opbouwt
INTERNATIONALE SAMENWERKING | INNOVATIE | ZUIDOOST-AZIË
Er bestaat geen directe tegenhanger van ENRICH in LAC voor Indonesië — maar wat Brussel in de plaats heeft geconstrueerd, is mogelijk nog krachtiger: een meerlaagse architectuur van handel, onderzoek en startupinvesteringen die een van de meest dynamische economiëen ter wereld hervormt.
eyesonindonesia
Tijdens een topbijeenkomst in Jakarta in juni 2025 voor meer dan 200 wetenschappers, universitaire bestuurders en EU-diplomaten, formuleerde Prof. Ir. Togar Mangihut Simatupang de inzet met opvallende helderheid. De Secretaris-Generaal voor Hoger Onderwijs, Wetenschap en Technologie van Indonesië noemde Horizon Europe „een unieke kans om internationaal samen te werken, toegang te krijgen tot ultramoderne onderzoeksfaciliteiten en bij te dragen aan oplossingen voor mondiale uitdagingen.“ Het was een uitspraak die ook van een Europese minister had kunnen komen — en dat is precies het punt. De EU-Indonesië-innovatierelatie is stilletjes uitgegroeid tot een van de meest bepalende wetenschaps- en handelsbrüggen tussen Europa en de Indo-Pacific.
Ze heeft geen eenduidige afkorting zoals ENRICH in LAC. Ze opereert niet vanuit één centraal kantoor. Maar ze werkt via een onderling verbonden stelsel van programma’s, verdragen en ecosystemen dat samen iets aantoonbaar duurzamers vormt: een integrale aanpak van innovatie tussen twee economiëen die samen meer dan 735 miljoen consumenten vertegenwoordigen.
Het Nauwste Equivalent: ARISE+ Indonesië
Het programma dat het mandaat van ENRICH in LAC het meest benadert, is ARISE+ Indonesië — de landspecifieke pijler van het EU-programma voor regionale integratie in ASEAN.
In 2018 ondertekenden Indonesië en de Europese Unie een financieringsovereenkomst van €10 miljoen voor ARISE+ Indonesië, een vijfjarig programma gericht op het verbeteren van de exportconcurrentiekracht van Indonesië en de integratie in mondiale waardeketens. Het programma concentreerde zich op vier productcategorieën met groot exportpotentieel: agro-voeding, vis, houtproducten en cosmetica.
De resultaten waren tastbaar en onmiddellijk. ARISE+ Indonesië bood kansen en ondersteuning aan binnenlandse industrieën, waaronder het mkb, om deel te nemen aan internationale handel — zo wisten Indonesische mkb’s in textielproducten en halal-voeding met succes zes elektronische markten in Spanje, Hongarije, Frankrijk en Duitsland te betreden. Het programma leidde ook tot beter investeringsbeleid en versterkte de capaciteit van Indonesische belanghebbenden bij de analyse van handelsbeleid.
Maar ARISE+ ging verder dan exportkoppelingen. Onder zijn investeringspijler ondersteunde het programma de ontwikkeling van een EU-Indonesië-investeringsaantrekkingsplan en organiseerde het een studiereis naar Europa voor Indonesische investeringsfunctionarissen, waarmee verbindingen tot stand werden gebracht tussen het Indonesisch Investeringspromotiecentrum en potentiële EU-bedrijven. Het plan voorzag in een gereactiveerd EU-loket bij het Indonesisch Ministerie van Investeringen, dat als doorgeefluik zou fungeren tussen duurzame projecten en EU-financieringsinstrumenten, waaronder de Global Gateway en het Europees Fonds voor Duurzame Ontwikkeling Plus.
